Nội dung chính
Giải quyết nút thắt tại hai dự án bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2 là bài toán nan giải đòi hỏi sự minh bạch về thể chế nhằm đưa các cơ sở y tế hiện đại này vào hoạt động sớm.
Tại phiên thảo luận tổ ngày 10/4 về tình hình kinh tế – xã hội, câu chuyện về sự trì trệ của hai dự án trọng điểm: Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 và Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2 một lần nữa trở thành tâm điểm chú ý. Dù sở hữu cơ sở vật chất khang trang, hiện đại không khác gì một khách sạn 5 sao, nhưng những công trình này vẫn chưa thể phục vụ người dân do những rào cản pháp lý chồng chéo.
Nút thắt từ những sai phạm trong quá khứ và bài toán ‘hợp thức hóa”
Theo Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan, một trong những nguyên nhân cốt lõi khiến các dự án này tồn đọng suốt hơn 10 năm qua nằm ở những sai phạm phát sinh ngay từ khâu ký kết hợp đồng ban đầu. Đây là một tình huống cực kỳ phức tạp về mặt quản lý nhà nước.
Bà Lan phân tích rằng, nếu chỉ đơn thuần yêu cầu không được “hợp thức hóa” các sai phạm cũ thì sẽ rơi vào bế tắc, không có cách nào để xử lý dứt điểm. Thay vào đó, một cách tiếp cận thực tế và quyết liệt hơn là: Thừa nhận, chấp nhận những sai phạm đã xảy ra để làm cơ sở tìm ra giải pháp tháo gỡ hiệu quả nhất.
Quan điểm của Bộ trưởng rất rõ ràng: Cần bảo vệ những cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám đối mặt với những tồn đọng cũ để giải quyết vì lợi ích chung. Nếu cứ vì sợ trách nhiệm mà để các công trình lớn tiếp tục “đắp chiếu”, hệ lụy gây lãng phí nguồn lực xã hội sẽ còn nghiêm trọng hơn gấp nhiều lần.
Mâu thuẫn giữa quy chuẩn cũ và quy định phòng cháy chữa cháy mới
Một vướng mắc kỹ thuật cực kỳ nan giải khác chính là sự thay đổi của các quy định pháp luật, đặc biệt là tiêu chuẩn phòng cháy chữa cháy (PCCC). Do các dự án này đã được xây dựng từ hơn một thập kỷ trước, nên khi áp dụng các quy chuẩn hiện hành, có sự xung đột lớn giữa luật cũ và luật mới.
- Yêu cầu khắt khe hơn: Các quy định về PCCC hiện nay chặt chẽ hơn rất nhiều so với 10 năm trước.
- Phải sửa chữa cấu trúc: Để đáp ứng thẩm định mới, nhiều hạng mục buộc phải tháo dỡ tường, bổ sung cửa và thực hiện lại toàn bộ quy trình phê duyệt.
- Tiến độ bị kéo giãn: Sau khi phương án PCCC mới được phê duyệt, các đơn vị lại phải tiếp tục thi công điều chỉnh, gây tốn kém thời gian và kinh phí.
Thách thức từ 5.000 dự án tồn đọng: Cần cơ chế đặc thù để khơi thông
Bộ trưởng Đào Hồng Lan nhấn mạnh rằng, câu chuyện của Bạch Mai hay Việt Đức không phải là duy nhất. Thực tế, con số khoảng 5.000 dự án tồn đọng trên cả nước chính là 5.000 bài toán khác nhau, đòi hỏi những cách tiếp cận riêng biệt và sự vào cuộc quyết liệt từ các bộ, ngành, địa phương.
Để tránh tình trạng “biết sai vẫn làm” hay tâm lý e dè của cán bộ, hệ thống thể chế cần phải minh bạch và rõ ràng. Khi Chính phủ đã cho phép xử lý dựa trên nền tảng các tồn tại cũ, các cơ quan thẩm tra cần mạnh dạn thực hiện theo cơ chế này để khơi thông dòng vốn và đưa các công trình vào phục vụ cộng đồng.
Góc nhìn chuyên gia: Việc xử lý các dự án Y tế trọng điểm không chỉ là vấn đề xây dựng, mà là bài kiểm tra về năng lực quản trị và sự quyết đoán của bộ máy hành chính trong việc giải quyết các xung đột pháp lý giữa các thời kỳ.
Bạn nghĩ sao về việc chấp nhận sai phạm cũ để tìm giải pháp tháo gỡ cho các công trình tồn đọng? Hãy để lại ý kiến dưới phần bình luận!