Từ câu chuyện tăng trưởng mẫu mực của ngành bán lẻ trang sức, PNJ giờ phải đối mặt với bài kiểm tra quản trị khi công ty con PNJP – “nhà máy in hàng” – bị thanh tra NHNN chỉ ra các vi phạm về phòng, chống rửa tiền và thuế.

Thanh tra NHNN phát hiện 2 tồn tại chính tại PNJP

Trong báo cáo thanh tra số 01/KL‑TTRA ngày 31/12/2025, Ngân hàng Nhà nước khu vực 2 nêu rõ hai nhóm vi phạm:

• Phòng, chống rửa tiền (AML): thiếu kịp thời việc phân công và đăng ký cán bộ chịu trách nhiệm, lưu trữ hồ sơ khách hàng không đầy đủ, và báo cáo giao dịch lớn không đáp ứng thời hạn quy định.
• Thuế và kế toán: sai sót trong khai báo kỳ tính thuế cho một số nghiệp vụ, tuy không dẫn đến thiếu thuế thực tế nhưng vi phạm quy định quản lý thuế 2019.

Những lỗi kỹ thuật này, dù không gây thiệt hại tài chính lớn, lại tạo ra “vết xước” trong mắt nhà đầu tư ngày càng nhạy cảm với tiêu chuẩn ESG.

Thanh tra cũng đưa ra 03 kiến nghị và 02 khuyến nghị nhằm cải thiện quy trình AML, nâng cao chuẩn mực thuế và đề xuất cơ chế chính sách cho hoạt động kinh doanh vàng.

PNJP – “nhà máy in hàng” của PNJ: Vai trò và quy mô

Theo báo cáo tài chính hợp nhất, PNJP gần như “vô hình” vì các giao dịch nội bộ được loại trừ khi hợp nhất. Tuy nhiên, thực tế vận hành cho thấy PNJP là trung tâm sản xuất chính, chiếm hơn 99% doanh thu của mảng vàng‑bạc‑đá quý.

Trong quý III/2025, doanh thu thuần của mảng này đạt 8.096 tỷ VNĐ, chiếm gần toàn bộ tổng doanh thu hợp nhất của PNJ (8.135 tỷ VNĐ). Nói cách khác, PNJ là mặt tiền bán lẻ, còn PNJP là “máy in tiền” thực sự.

PNJP do bà Cao Thị Ngọc Dung – Chủ tịch HĐQT PNJ – kiêm Chủ tịch HĐTV, và bà Trần Phương Ngọc Thảo – Tổng Giám đốc, điều hành. Mô hình này phản ánh cách các tập đoàn gia đình tại Việt Nam thường tạo ra “khoảng cách thể chế” giữa công ty mẹ và công ty con sản xuất để giảm rủi ro chuyển giá và xung đột lợi ích.

Thách thức quản trị trong bối cảnh ESG và rủi ro hệ thống

Thị trường tài chính hiện đại không chỉ quan tâm đến mức phạt tài chính mà còn đánh giá độ sâu của hệ thống kiểm soát nội bộ. Khi một công ty con như PNJP – dù là “hộp đen” trong cấu trúc tập đoàn – có những sai sót dù nhỏ, nhà đầu tư có thể diễn giải chúng thành rủi ro hệ thống.

Điều này đặt ra câu hỏi quan trọng:

• PNJ có tái cấu trúc hệ thống kiểm soát nội bộ tại PNJP không?
• Liệu có tách bạch rõ ràng hơn vai trò quản trị, điều hành và sở hữu?
• Tiêu chuẩn AML và thuế có được nâng lên mức chuẩn của một tập đoàn khu vực?

Trong một môi trường mà ESG ngày càng trở thành tiêu chuẩn bắt buộc, việc khắc phục “vết xước” này không chỉ là đáp ứng pháp luật mà còn là bảo vệ niềm tin nhà đầu tư và duy trì khả năng mở rộng bền vững.

Kết luận

PNJ đã chứng minh khả năng mở rộng quy mô ấn tượng, nhưng cấu trúc quản trị hiện tại chưa bắt kịp độ phức tạp của mình. Những vi phạm AML và thuế của PNJP, dù không gây mất thuế thực tế, đã bật lên nhu cầu cải thiện hệ thống kiểm soát, minh bạch và tuân thủ ESG. Đối với nhà đầu tư, yếu tố then chốt sẽ không phải mức phạt mà là khả năng của PNJ trong việc “mở hộp đen” PNJP, thiết lập cơ chế quản trị mạnh mẽ và đáp ứng chuẩn quốc tế.

Bạn nghĩ gì về mô hình quản trị của PNJ? Hãy để lại bình luận và chia sẻ quan điểm của mình!