Nội dung chính
Thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua một đợt giảm mạnh sau đỉnh lịch sử, khiến nhà đầu tư phải cân nhắc giữa điều chỉnh kỹ thuật và tín hiệu cảnh báo.
Áp lực kỹ thuật và chốt lời sau đợt tăng nóng
Ngày 15/1/2026, VN‑Index giảm hơn 43 điểm, tương đương 2,2%, sau một chuỗi các phiên tăng mạnh và liên tiếp lập đỉnh mới. Sự sụt giảm tập trung vào các nhóm cổ phiếu trụ cột: ngân hàng quốc doanh, bất động sản vốn hóa lớn, dầu khí và dịch vụ tài chính (VCB, BID, CTG, VHM, VIC). Các mã này đã kéo chỉ số chung rớt khỏi vùng đỉnh.
Theo ông Nguyễn Trọng Đình Tâm, Giám đốc Khối tư vấn đầu tư khách hàng cá nhân tại Công ty Cổ phần Chứng khoán Thiên Việt, hiện tượng này phản ánh “điểm trả” kỹ thuật sau một đợt tăng dốc. Khi giá đã được đẩy lên nhanh, các phiên “trả điểm” là điều khó tránh.
Song song đó, áp lực chốt lời cũng tăng mạnh. Sau hai tuần tăng liên tục, nhiều nhà đầu tư chọn hiện thực hóa lợi nhuận, đặc biệt khi thị trường đã chạm mức giá cao. Sự đồng loạt chốt lời làm giảm thêm áp lực bán trên các mã trụ.
Rung lắc trong xu hướng tăng: Đổi máu dòng tiền
Ông Tâm nhấn mạnh, rung lắc không phải là dấu hiệu sợ hãi nếu nằm trong một xu hướng tăng còn mạnh. Rủi ro thực sự đến từ vị trí mua và cách quản trị danh mục, chứ không phải mức giảm ngắn hạn của chỉ số.
Trong xu hướng tăng mở rộng, các phiên giảm thường xuất hiện để cân bằng cung‑cầu và tạo “điểm mua” mới cho dòng tiền chưa vào thị trường hoặc đang giữ lượng tiền mặt lớn. Phiên 15/1 cho thấy, dù các cổ phiếu trụ giảm mạnh, dòng tiền không rút khỏi thị trường mà luân chuyển sang các nhóm khác như bảo hiểm, thực phẩm‑đồ uống, cao su.
Đây là dấu hiệu của một thị trường lành mạnh: tiền không thoát ra hoàn toàn, mà chỉ tái cấu trúc, chuyển từ các nhóm đã tăng mạnh sang các nhóm còn tiềm năng.
Phân biệt điều chỉnh kỹ thuật và tín hiệu cảnh báo
Để nhận diện đúng, ông Tâm đề xuất hai tiêu chí:
- Xu hướng tổng thể: Trong các đợt rung lắc lành mạnh, các đường trung bình động ngắn hạn vẫn chưa bị phá vỡ, cho thấy xu hướng chủ đạo vẫn còn.
- Cấu trúc dòng tiền: Khi điều chỉnh tiêu cực, dòng tiền thường rút ra đồng loạt, các mã dẫn đầu bị bán mạnh và không có nhóm ngành hỗ trợ. Ngược lại, trong phiên 15/1, dòng tiền vẫn hiện diện và luân chuyển, chứng tỏ thị trường chưa vào giai đoạn phân phối tiêu cực.
Theo quan sát, mức chiết khấu dưới 5‑7% được xem là điều chỉnh lành mạnh. Chỉ khi giảm sâu hơn mức này, kèm khối lượng giao dịch tăng mạnh, rủi ro điều chỉnh sâu mới thực sự xuất hiện.
Chiến lược hành động cho nhà đầu tư trong giai đoạn biến động cao
Trong bối cảnh thị trường rung lắc mạnh, thách thức lớn nhất không phải dự báo chỉ số từng phiên, mà là xây dựng kịch bản hành động phù hợp với danh mục:
- Đối với nhà đầu tư có lợi nhuận: Thiết lập các ngưỡng bảo vệ (stop‑loss) và chốt lời từng phần giúp giảm áp lực tâm lý, đồng thời vẫn duy trì vị thế để không bỏ lỡ phần còn lại của xu hướng tăng.
- Đối với nhà đầu tư có tỷ trọng tiền mặt lớn: Các phiên giảm mạnh có thể là cơ hội mua vào, nhưng nên phân bổ từng phần, tập trung vào các nhóm cổ phiếu đang nhận dòng tiền chứ không nên đuổi mua ở mức giá đã quá cao.
Tóm lại, phiên giảm mạnh ngày 15/1/2026 là một phép thử quan trọng. Khi dòng tiền vẫn hiện diện và xu hướng lớn chưa bị phá vỡ, rung lắc này có xu hướng là điều chỉnh kỹ thuật hơn là tín hiệu đảo chiều. Tuy nhiên, mức độ biến động gia tăng đòi hỏi nhà đầu tư phải tăng kỷ luật, quản trị rủi ro và đọc vị dòng tiền một cách chặt chẽ.