Nội dung chính
Đối mặt với áp lực thời gian, xã Thiên Lộc đã triển khai một loạt biện pháp quyết liệt để đẩy nhanh quá trình giải phóng mặt bằng, mở đường cho hơn 200 dự án công cộng hoàn thành đúng tiến độ.
Tầm quan trọng của giải phóng mặt bằng trong tiến độ dự án
Giải phóng mặt bằng không chỉ là bước chuẩn bị pháp lý mà còn là yếu tố quyết định tốc độ triển khai các dự án hạ tầng trọng điểm như cầu Thượng Cát. Theo số liệu của UBND xã, dự án cầu này yêu cầu giải phóng 17 ha đất và 390 hộ dân. Khi mặt bằng được dọn sạch, các nhà thầu có thể khởi công ngay, giảm thiểu chi phí phát sinh và tránh các tranh chấp kéo dài.
Chiến lược và biện pháp thực tiễn tại xã Thiên Lộc
1. Lập kế hoạch ưu tiên và phân loại dự án
UBND xã đã phân loại 200 dự án thành ba nhóm: dự án cũ (39 dự án), dự án mới đang triển khai (15 dự án) và các dự án còn lại. Mỗi nhóm được gán mức ưu tiên dựa trên tiêu chí tác động kinh tế, thời gian hoàn thành và mức độ ảnh hưởng tới cộng đồng. Nhờ cách tiếp cận này, nguồn lực được tập trung vào những dự án có thời hạn gấp nhất.
2. Thành lập đội ngũ công tác chuyên trách
Đội ngũ gồm các cán bộ UBND, chuyên viên pháp lý và nhân viên hỗ trợ xã hội đã được huy động để thực hiện các bước sau:
- Tiếp cận trực tiếp từng hộ dân, giải thích chi tiết về chính sách bồi thường và hỗ trợ tái định cư;
- Thực hiện kiểm tra, giám sát việc lấn chiếm đất công và đất nông nghiệp, áp dụng biện pháp cưỡng chế khi cần thiết;
- Đảm bảo tính công khai, minh bạch qua việc công bố quyết định trên cổng thông tin điện tử và tổ chức họp dân.
3. Tuyên truyền đa kênh và vận động cộng đồng
Theo lời bà Phạm Thị Phương, Trưởng thôn Đại Đồng, “cách tuyên truyền vận động là toàn bộ cấp ủy, lãnh đạo thôn, tổ công tác đi từng ngõ, gõ từng nhà”. Đội ngũ đã sử dụng bảng tin, hội thảo tại chợ, và các buổi gặp gỡ gia đình để nâng cao nhận thức.
4. Xử lý vi phạm nghiêm ngặt
Đối với 16 hộ dân xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp, xã đã ra quyết định kiểm đếm bắt buộc và thực hiện cưỡng chế thu hồi. Hành động này không chỉ giải quyết nút thắt hiện tại mà còn tạo tiền lệ cho các dự án tương lai.
Kết quả đạt được và những thách thức còn lại
Đến thời điểm viết bài, đa số các hộ dân đã đồng thuận với phương án bù đắp và quá trình giải phóng mặt bằng cho dự án cầu Thượng Cát đã tiến gần 70% so với mục tiêu ban đầu. Tuy nhiên, vẫn còn một số hộ dân chưa hợp tác, gây ra chậm trễ trong một số dự án phụ như khu đấu giá quyền sử dụng đất thôn Đại Đồng.
UBND xã dự kiến đạt tỷ lệ giải ngân đầu tư công 100% trong năm 2024, nhưng để duy trì tốc độ này, cần tiếp tục:
- Gia tăng các buổi tư vấn pháp lý để giảm bớt lo ngại của người dân;
- Đẩy mạnh việc thu thập, cập nhật dữ liệu đất đai để tránh tranh chấp sau này;
- Hợp tác chặt chẽ hơn với các đơn vị quản lý đất đai của thành phố Hà Nội.
Bài học rút ra cho các địa phương khác
Quá trình ở Thiên Lộc cho thấy rằng giải phóng mặt bằng thành công phụ thuộc vào sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền, cộng đồng và các nhà đầu tư. Các yếu tố then chốt bao gồm:
- Lập kế hoạch ưu tiên rõ ràng và công khai;
- Đào tạo đội ngũ công tác có năng lực pháp lý và kỹ năng giao tiếp;
- Áp dụng biện pháp cưỡng chế hợp pháp nhưng đồng thời bảo vệ quyền lợi người dân;
- Đảm bảo nguồn tài chính bù đắp kịp thời, minh bạch.
Những kinh nghiệm này có thể được áp dụng rộng rãi cho các dự án hạ tầng khác trên toàn quốc, đặc biệt là trong bối cảnh Chính phủ đang đẩy mạnh đầu tư công và nâng cao tốc độ thực hiện dự án.
Đỗ Công